si home si

Que específicos e que idiosincráticos somos os galegos. Mesmo na política. Tardamos tempo en saber quen ganou e quen perdeu. Por fin, os do PP asumiron que perderan en canto tiveron que chamar á furgoneta das mudanzas. Pero non está aínda claro quen ganou. O outro día, nunha charla de terraza, un amigo de Monforte que me confesou que non era militante do BNG (debería apuntarse, é o seu tema de conversación favorito) comentoume que o que el chamaba “os históricos” debían estar moi cabreados, e que a ver si se atopaba con algún para comprobalo (tamén eu, pero o meu primo Marito anda por Venezuela). “Que cheguen ó poder outros é lei de vida, pero tamén o é que lles doa”, díxome. Frase igual de certeira, aínda que menos fina e máis descarnada, a dun concelleiro socialista de Vilagarcía: “Non ganamos as eleccións para darllas ós catedráticos”

Dentro do emerxente xénero panexírico, veleiquí o top.

(como o xornal onde vén non o inclúe na edición dixital, aló vai o texto:

SOUL DE AGOSTO

Los dos goles de Quin

(Primeros de agosto de 1989. Yo estaba en Pereiro persiguiendo a Hemingway, que un día montó un follón en Nueva York para vivir la experiencia al otro lado, al límite).
Once de la mañana, cuando los presos dan sus paranoicos paseos por el breve patio meditando cómo nos mueve el destino. Suena el cerrojo, se abre la metálica puerta y allí está él, rodeado de algunos de los suyos. Amigo, para nada me recordó el certero verso castellano “Al destierro con doce de los suyos/ polvo, sudor y hierro/ el Cid… ”. No, ¡qué va!
Sin más, con serenidad, avanzó hacia el patio: pétreo, leve sonrisa, el paso de los que creen en sí mismos; como ha de ser, listo para vivir abierto su experiencia carcelaria.
Estaba yo al cargo de una emisora de radio que habíamos creado y de una pequeña biblioteca. En nombre de todos le di la bienvenida; por los periódicos sabíamos que había tenido un follón con el alcalde de turno que dormitaba en aquel Allariz polvoriento y olvidado.

Recuerdo bien el instante. Le clavé los ojos y te juro, amigo, que ya traía en las pupilas el dibujo del Allariz soñado que más tarde construiría.
En el 89, Pereiro tenía cierto “soul”. 300 chicos del lado salvaje, un par de ancianos que con una azada golpearan a un vecino por cuestiones de lindes, y tres o cuatro violadores que, de vez en cuando, recibían secretas palizas en los baños. Bermúdez, el alcalde, un tipo enrollado, bajaba cada día a hablar y fajarse con los chicos más duros del módulo dos.
Pero te estaba hablando de Anxo Quintana. Enseguida, solidario, invitó en el bar a café a la extensa camada de los sin dinero. Caminamos. Pronto reflexionó con lucidez: “Carajo, aquí sólo veo hijos del agobio y de la marginación. ¿Dónde están los capos, los banqueros corrompidos, los que manejan la pasta detrás de las mesas de caoba?…”. Entonces pasó un grupo de chicas del módulo de mujeres. Venían de hacer alguna labor. Una lo miró lentamente de arriba abajo y le espetó: “Tío, soy Marisa, ¿tú como te llamas? Envíame recado para pedir un vis a vis”.
Un poco alejada ya, aún le gritó: “Un beso para ti donde más te mole”
Otro día jugó un partido entre internos y y goleó un par de veces al portero, un tipo del que nada sabíamos, sólo que tenía para 20 años y un día. El entrenador dijo: “Ya tenemos delantero centro. El alcalde me dijo que iremos a jugar por ahí, vigilados, claro, por la Guardia Civil”.
Pasaron los días. Quin, siempre generoso, los ojos muy atentos a todo lo que ocurría. Seguro que lleva en su mente el maullido de tos gatos en su festín de ratas al anochecer y los rostros pálidos de los reclusos, la uña del pie de esta sociedad
Días después su nombre sonó por el altavoz y él, al viejo estilo penitenciario, regaló su chándal y algunas pertenencias a un desvalido. En la puerta entregó los restos del dinero a aquel portero al que quedaban 20 años y un día.
(Hoy, en alguna prisión del país, el portero verá asombrado por televisión que Quintana es vicepresidente de la Xunta y dirá altivo a su compañero de celda: “Tronco, míralo, le conocí; me metió dos goles de bandera, me regaló cien duros al irse; es un tío legal…”)

Jaime Noguerol

(La Región, 4 agosto 2005)

Teño unha certa sensación de que, quitado Suso de Toro e algúns deses vellos militantes dos partidos agraciados, a sociedade galega non exterioriza a ilusión polo cambio que interiormente tén. Xa lles digo, é unha certa sensación (que non é o mesmo, non sei por que, que unha sensación certa), aínda que non sei en que baseala. (more…)

Non sei se seguiron con detalle o que para un amigo foi “o acto que lle deu sentido a boa parte da miña vida” (máis ou menos textualmente, e de feito estaba máis elegante que o día que casou, que se supón que tamén debeu ser un acto que lle deu sentido a outra boa parte da súa vida). Falo do acto da toma de posesión de Touriño onte. (more…)

Comparaba o outro día Carlos Luis Rodríguez a retirada do PP do goberno coa caída de Saigón, coa situación que se creou alí cando as derrotadas tropas dos EEUU abandonaron tanto a capital de Vietnam do Sur como o réxime dictatorial que sostiveran. Sen tentar competir coa sagacidade analítica do exiliado colega, a min recórdame máis as caídas de Marcos en Filipinas, de Trujillo na República Dominicana ou de Duvalier en Haití. En Saigón, os derrotados fóronse abandonando á súa sorte ós seus anteriores protexidos, deixándoos colgados completamente (e literalmente nalgúns casos, tentando subir ós últimos helicópteros).

Neses outros feitos históricos que cito, o réxime político caeu, pero as redes de intereses de todo tipo que creara, ou que xa estaban e medraron en simbiose co goberno, quedaron máis ou menos a salvo. Ferdinand Marcos tivo que saír, pero salvou ata a colección de zapatos da súa señora, e o Polo Club de Manila seguiu conservando o mesmo ambiente de sempre.

(more…)

Antonte luns, 18, foi un día histórico, segundo me fartei de escoitar a todo o mundo, fóra pero sobre dentro do Parlamento, nos discursos pero tamén nas conversas menos formais, e tanto ós da nova e pelada maioría de esquerdas como na maioritaria minoría conservadora. Claro está que deben ter razón, pero a sensación que eu tiven foi algo distinta. (more…)

Nicetrip, á última

From FREAC

Os medios de comunicación galegos en xeral, e algúns en particular moito máis, parece que levaron un golpe na cabeza, ou dous: un o 19 de xuño e o outro o 28. Estase producindo o parto dun novo goberno e asistimos ós estertores dun réxime, dous fenómenos inéditos na nosa historia recente, somos protagonistas dun mes que conmoveu a esto que será o cú do mundo, pero é o noso cú, con perdón, e nós ó importante, a entrevistar bañistas.

(more…)

Un colega define a actual negociación (ou non negociación) PSdeG-BNG como un rito de apareamento. Hai que executar danzas, darse a valer, achegarse e reviravoltar, antes de acabar a cousa como todo o mundo sabe que vai acabar. Dentro do ritual, hai encontros supoño e desencontros. Un deles -sen quererlle facer a competencia ós confidenciais son as queixas do BNG porque Touriño despois da xuntanza do Hostal e dun xantar posterior, non descolgou o teléfono para chamar ó seu socio. Os socialistas argumentan que a aparente frialdade é para non estragar con liortas negociadoras unha relación persoal que terá que ser necesariamente estreita dentro dun mes.
A solución, como nas parellas a piques de formarse ou naquelas separadas educadamente podería estar en que Touriño e Quintana quedaran para outras cousas máis distendidas do duro trato negociador. Ir ó cine, personarse na rapa das bestas da Capelada, tomar uns vermús nunha terraza da Porta Faxeira, saudando ós paseantes. Esas cousas que reforzan a conexión coa que eles cahaman a sociedade civil, a xente normal, que apreciaría uns gobernantes cos que o trato non fose terse que apartar da carretera mentres a comitiva presidencial, unha santa compaña de coches negros, pasa a todo meter camiño de ningures.
(E ademais, haberá moita cousa que negociar, pero como di outro colega, o que a xente quere saber é se vai seguir Supermartes)

Todos aqueles que votaron nacionalista, ou sen chegar a votar poideron ter desexado votalos, ou votaron ós outros pero puideron telos votado, que reflexionen. Que vexan agora as consecuencias de tanta inconsciencia.
E menos mal que baixaron. Se chegan subir…

Alguén podía facer un carteliño con estes tres tipos?

Xa tiña despedido o tema, porque estou tan farto de sachar nel como o estarán vostedes de lelo. O das eleccións. Apetecíame escribir deses atentados legais pero ilexítimos que se están a cometer contra os grandes valores humanos, do burato fiscal que outras leis están abrindo para as grandes fortunas, e outros asuntos así de enormes. Pero non dou. Estou absolutamente encasquillado. (more…)

Xa teño a colección case completa de presencias en feitos históricos. Vin a chegada do home á Lúa (pola tele, claro, pero é que era un rapaciño). Asistín ó naufraxio do Cason, do Mar Exeo, do Prestige¸ e ó penalti de Djukic. Vivín o título de Liga. E antonte asistín ó reconto dos votos dos emigrantes na Audiencia da Coruña. En canto deixe de ter que meter o tempo libre en encher as columnas estas, penso escribir as miñas memorias (sexan previsores e vaian reservando o seu exemplar).

(more…)

Unha mostra da importancia que tén que lle dan a Galicia os grandes medios de comunicación: ningún ofrece información do caida do Imperio Fraguiano a partir da medianoite.
Unha mostra da importancia que teñen os medios de comunicación radicados en Galicia, ou que ten Galicia para os medios galegos: ídem

Xa está aquí/xa chegou/ a diversión. O video sobre as manganchas electorais ultramarinas. By apointment ou como se diga de Arredemo. Enjoy!

O que sempre me gustou do Himno Galego é que, fóra do habitual nesas composicións que adoitan exaltar o ardor guerreiro propio e ofrecer unhas labazadas ós alleos que se poñan por diante, se dedique a facer unha chea de preguntas sobre as cuestións que preocupan ós pinos e outros seres vexetais. Pero ultimamente vénme máis á cabeza esa fragmento da terceira estrofa, cando o poeta ou o pobo ou quen sexa se pon faltón e sentencia que “mais sóo os iñorantes/e féridos e duros,/imbéciles e escuros/non nos entenden, non”. Porque mira que hai imbéciles ós que non nos entender nada non lles impide depositar sentencias.

Falo desa caterva de columnistas e tertulianos que se sacuden a desgana de opinar sobre que está pasando aquí soltando co seu indiscutible inxenio habitual os tópicos ignorantes que xa satirizara Wenceslao Fernández Flórez vai para case un século. Ou os redactores de informativos das cadeas privadas, que afeitos a vender espectáculo disfrazado de información, elaboran crónicas políticas sobre as eleccións galegas co mesmo rigor que analizan os ingresos hospitalarios de Belén Esteban, e coa mesma claridade de ideas e finura de conceptos que se lles redactara o texto o taxista que os leva a San Sebastián de los Reyes. E non establezo diferencias apreciables entre as posturas progresistas e as cavernarias. Os primeiros contéñense para non chamarnos trogloditas (no caso de Juan José Millás, conténse pouco) e os segundos –ultimamente pouco afeitos a conterse – non se recatan en nada máis que en dubidar se cuestionar radicalmente os resultados ou en se botarlle a culpa a Zapatero e/ou a Carod Rovira tanto da campaña como dese voto emigrante que acaban de descubrir e do que desconfían agora con tantas razóns como tiña Santiago Bernabeu (o presidente, non o estadio) para queixarse dos árbitros.
Tanto a uns como a outros habería que recordarlles algunhas situacións políticas absolutamente patéticas sobre as que non recordo tanta soltura opinativa. En cuestión de prácticas de poucas trazas democráticas, recordo as curiosas alianzas andaluzas do PP coa Yakuza de Gil y Gil, por non falar do espectáculo uzbeko das últimas eleccións á Asemblea de Madrid. Ou que a presidencia da Comunidade Valenciana estivo ocupada unha chea de tempo (todo o que quixo, ata que o fixeron ministro e saíu alegremente por patas deixándolle o tinglado a un que estaba por alí) por un prócer como Eduardo Zaplana. Sinceramente, ó seu lado, non só Manuel Fraga é Winston Churchill, senón que Alberto Núñez Feijoo é John F. Kennedy e Xosé Manuel Barreiro, Al Gore. Xa metidos en comparacións odiosas, Manuela López Besteiro é Hillary Clinton ó lado de Esperanza Aguirre. E Xesús Palmou reviste o cargo de secretario xeral co empaque de Kofi Annan se o comparamos co desempeño que fai del Acebes. E creo recordar que na moi cosmopolita e urbana cidade de Madrid houbo un alcalde chamado Álvarez del Manzano co que se metían o xusto, cando era como se o cura Don Felisindo ese que pastorea Verín rexera o concello de Santiago. A ver se hoxe remata o reconto, e con el a matraca que nos están dando.

(para luns 27 de xuño de 05)

Está en fase de montaxe final a que podería ser a curta número 25 de Hai que botalos. Unha arrepiante reportaxe dos métodos “electorais” empregados en Ultramar. Permanezan atentos ás pequenas pantallas e ós monitores.

Pois esto é o que hai

E se é día de praia, que se foda a praia
(D.M.F.I, “Obras de campaña completas”, 2005)

Hoxe (para vostedes onte) producíronse dúas noticias absolutamente reveladoras do que é a Galicia que tanto estivo nas bocas e nos letreiros na pasada campaña. Por un lado, a constatación de este vello país é o que mais poboación perde nas Españas todas. Por outra, a noticia de que o PP desprazará á xunta electoral de Pontevedra un equipo A de xuristas para velar polo reconto de votos, encabezado polo ex presidente do Congreso e ex Ministro de Defensa Federico Trillo Figueroa. A conxunción deses dous fenómenos é a demostración palpable de que á Galicia oficial actual está máis pendente dos votos que os nenos, impórtalle máis o electorado que a xente.

     Obviamente, non &#233; o caso persoal de Manuel Fraga, que desde hai anos v&#233;n alertando da escaseza natalicia dos galegos, do noso futuro abocado a unha repoboaci&#243;n bereber &#8211;tal e como lle recordo o&#237;r mencionar nun debate do estado da autonom&#237;a de hai anos-. Mesmo nesta campa&#241;a criticou a nova lei do divorcio que simplifica o tr&#225;mite <del>ata deixalo suxeito &#243; que parece natural, o simple acordo de disoluci&#243;n decidido por aqueles que decidiron a uni&#243;n coa mesma sinxeleza procesal</del>, porque nese caso &#8220;que muller vai querer ter fillos&#8221;. Pero, como noutros aspectos do seu goberno, a s&#250;a convicci&#243;n persoal chocaba frontalmente coa s&#250;a pr&#225;ctica pol&#237;tica. Ter reservas de vellos mantidos cunha pensionci&#241;a, un punto de luz e unha merenda xuntos o D&#237;a dos Av&#243;s &#233; como ter unha granxa electoral de excelente rendemento, ata que comeza a actuar a lei de vida coa mesma inexorabilidade que a lei da gravidade. Se a xente morre, terse preocupado antes, como lle espetou Baltar &#243;s seus alcaldes que esgrim&#237;an o crecemento vexetativo negativo como argumento para o crecemento negativo electoral. Un argumento que resultou ser cruamente real, como reco&#241;eceu Xos&#233; Crespo despois das elecci&#243;ns: &#8220;falt&#225;ronnos os votos dos que morreron&#8221;.
	
     En realidade, non foi exactamente as&#237;. Falt&#225;ronlles sobre todo os daqueles lugares nos que a&#237;nda ani&#241;a a esperanza. Xa sabemos que nas cidades, pero tam&#233;n en todos aqueles sitios en que agardan do futuro algo m&#225;is que raci&#243;ns de empanada, subiron os votos daquelas formaci&#243;ns &#225;s que &#8211;a&#237;nda que sexa de momento- se lles sup&#243;n ganas de facer algo m&#225;is que apuntalar a casa para que non nos caia o teito riba da cabeza. As&#237; que cando esmorecen a producci&#243;n das granxas electorais de aqu&#237;, a esperanza do PP est&#225; nas granxas de al&#243;. O malo &#233; que leiras tan afastadas non se poden atender como se debera, e sempre hai quen vai &#225; prea da fruta. Por eso a Audiencia de Pontevedra vai ter o luns tanto protagonismo medi&#225;tico como o tribunal onde xulgaron a Michael Jackson. Por eso o PP madrile&#241;o despraza al&#237; a Trillo (que debe ter un enorm&#237;simo peso xur&#237;dico que poida compensar e escasa credibilidade pol&#237;tica que lle queda). Se <a href=\"http://www.vieiros.com/opinion/opinion.php?id=43781&Ed=1\">perden</a>, sempre se pode facer do asunto unha cuesti&#243;n de estado.

(para xoves, 23 de xuño de 05)

Non hai peito bastante, pero se o houbera, os titulares dos medios madrileños, os comentarios do equipo tertuliano habitual serán unha variante desta reflexión: “Pero, ¿qué es exactamente lo que han votado los gallegos?” Moitos xornalistas indíxenas soportamos dos nosos colegas paracaidistas esa pregunta, explícita ou implícita; ou esa mirada, interrogante ou de reproche: “¿me puedes explicar que ha pasado de una forma que se entienda?”

Eso os colegas, a xente ben intencionada que estivo a pe de obra, e que polo xeral tiñan moi claro moito máis claro ca nós o que Touriño chamaba “a pulsión do cambio”. Porque hai outros que tampouco parecen entender moito. Por exemplo, os profesionais que foron atender a noite electoral a rolda de prensa en Génova (onde ten a sede o PP de Madrid, non esa cidade italiana que se chama casualmente igual) sen un triste dato dos resultados na libreta, ou sen gana ningunha de preguntar, e que aturaron impertérritos como Acebes lles soltaba que o PP incrementara os seus apoios en todos lados, sobre todo nas cidades. Ou os opinadores que agora explican por que non pasou o que eles adiantaron que pasaría, como decía Galbraith dos economistas. De todas formas, o mundo sigue, e polo tanto qué menos que apuntarse a novas profecías, canto máis se xa hai plantillas explicativas dos perigos dos pactos cos nacionalistas en base a un amplo elenco de experiencias sobradamente coñecidas, como Catalunya, ou sabidas de oídas, como Vigo. Non ter “ni idea de lo que es en concreto el BNG”, como recoñecía un non impide estimar os riscos futuros, pero o máis seguro é ir ó seguro, e todos falan de como lle foi a Rajoy que a estas alturas, co jet lag, xa non teño claro si se presentaba ou non ata o punto de que una páxina dixital ilustraba o especial “Elecciones Gallegas 05” cunha foto do coñecido presidente do PP e rexistrador da propiedade excedente.
Pero, en fin, se hai que apuntar unha explicación, eu propoño unha: seguindo esa teoría de que os colectivos por xunto atinan o que os individuos por solto nin cheiran, os resultados do 19 X son unha especie de despedida elegante da sociedade galega a Fraga. Nada de propinarlle unha derrota contundente e ignominiosa, senón máis ben unha cousa tipo: “xa cumpriu, Don Manuel, agradecémoslle o esforzo, e agora descanse un pouquiño”. Porque á outra pregunta que se fai por aí, a de quen ganou, xa responden os datos: socialistas e nacionalistas xuntos superan os resultados dos populares (53% a 45%), nunha porcentaxe superior á que nunca tivo o PP. Incluso en sitios tan emblemáticos como Muxía, por se lles soa o sitio. A partir de aí, todo é enxeñería electoral, todo o decisiva que queiran para saber quen vai gobernar. O de que se cumpriran ou non as expectativas de cada un, cada un saberá as que tiña e por qué.

(para mércores, 22 de xuño de 05)

Cando lean esto, vostedes estarán coa resaca da celebración ou coa de ter tentado afogar as penas, embargados pola alegría, ou pola depresión, ou tanto lles tén. Cando escribo esto, eu nin siquera votei. Como estou na xornada de reflexión, despois de quince días de acción, aproveito para cavilar no que debería cambiar, aínda que nada cambiara.

Debería cambiar por exemplo o uso apocalíptico da política. Instrumentalizar os medos e o resto dos instintos da xente da mesma forma que o facían os predicadores medievais, pero sen a convicción persoal que tiñan algúns deles. Quero decir facer da política o mesmo espectáculo que a desactivación in extremis da bomba atómica nas películas tipo James Bond: se optas polo cable azul, sálvanse a civilización occidental, as pistas asfaltadas e o labor histórico de Isabel la Católica. Se optas polo cable roxo, os ríos remontarán o seu curso, as montañas precipitaranse nos vales e desaparecerá o mundo tal e como o coñecemos. Que esa alternativa é falsa sábeo a maioría da xente, por eso cando o electorado opta por cortar o cable azul ou roxo, os partidarios de ter cortado o outro non se suicidan en masa, nin vagan polas rúas repartindo as súas propiedades e pedindo perdón ós que poideran ter ofendido. E sábeno, sobre todo os que o aseguran subidos a unha peana dotada dun micrófono, que é o malo.
O peor é que hai xente que acredita tan sinceramente na posibilidade de que adveña ese inferno político como na existencia do inferno ultraterreno de toda a vida. Xente esencialmente crédula, ou xente que deixa fóra do sitio onde se celebra o mitin a intelixencia que usa para a vida normal. Xente que permite que desde a peana lle digan –é un exemplo real de moitos que escoitei- que as outras opcións “non queren que Galicia crezca”. Haberá propostas estrambóticas, xestións ineficaces, xente que se equivoca más ca outra, pero sinceramente, quitado esas persoas que están convencidos e que o veciño do 4ºD está abducido por seres do planeta Unmo, ¿alguén pode crer que haxa alguén, mesmo partidos políticos enteiros, firmemente decididos a evitar que Galicia medre? Pois nesa suspensión do raciocinio, persoas que ganan máis cartos que eu e que vostedes e teñen gran capacidade de decisión nas nosas vidas proclámano ós catro ventos e coas cámaras gravándoo.
Tamén lle pediría ós que vostedes escolleron onte e eu mañá, que abandonen ese xeito de entender o mando que supón utilizar o público como se fose particular. Esa soltura no mangoneo que permite presentar na televisión pública como unha entrevista a un candidato o que eran textos preparados e logo lidos, igual que os presentadores. Ou abroncar en público (en público era, porque no plató había xente) a unha persoa que non é, como despacharon os medios, “un asesor”, senón un secretario xeral (que tampouco debería estar alí), un cargo da administración pública, non un servo persoal. Porque se esa é a forma de tratar a un secretario xeral, cal non será o trato a un funcionario pelado, ou a un cidadán normal. Da consideración ós discrepantes xa nin falamos.

(para luns 20 de xuño de 05)

O outro día, despois de entrevistar a unha muller famosa que se leva significando contra o réxime, díxome fóra do micrófono: “a ver para onde vou eu o día 20”. Hoxe (para vostedes, onte) un compañeiro díxome que na súa vila, e supónse que en Galicia toda, o PP puxera en marcha nas últimas horas o que el chamaba “a paleadora”. Todos cando militantes ou simpatizantes hai, equipados coa fe e o tesón dun vendedor de biblias, puxéranse a pedir o voto para Don Manuel apatrullando barrio por barrio, casa por casa. Ata debaixo das pedras, como di o destinatario dos votos.

Non sei que está pasando no mundo real, e moito menos que vai pasar o domingo, pero no planeta campaña acontece algo realmente ben curioso. Todo o mundo manexa, comparte, interpreta e analiza sondaxes, para rematar todas as conversas e/ou discusións concluíndo: realmente, eu non sei ben que vai pasar. E quen sabe que vai pasar, home, con resultados como os que ofrece por exemplo a enquisa que publicou días atrás este xornal, e que demostra que ninguén é profeta na súa terra. Por exemplo, o popularísimo Paco Vázquez é se cabe máis popular en Pontevedra (6,61 de nota) ca na Coruña dos seus amores (6,4), e que o Popular Mariano Rajoy é máis apreciado fóra (5,29 na Coruña, 5,31 en Lugo) ca na súa Pontevedra natal (5,16,case a mesma nota que saca no feudo boina de Ourense, 5,15). E estes non se presentan (Vázquez en concreto penso que non), pero os candidatos padecen o mesmo ninguneo dos seus veciños.
Onde Fraga é menos popular (se algo así é posible) é na provincia pola que se presenta, A Coruña (5,07). Incluso o aprecian máis os ourensáns (5,4) ca os seus compatriotas de Lugo (5,37). O mesmo que Alberto Núñez Feijoo: na provincia onde naceu, Ourense, é na que menos o coñecen (o 60% escaso) pero é no único sitio onde lle dan un aprobado. A nota máis baixa (4,83) danlla os pontevedreses, que son ós que lle pide o voto. Caso máis grave aínda é o de Touriño, que obtén en Pontevedra medio punto menos (4,47) que no resto de Galicia (onde non baixa de 4,8). Anxo Quintana non só tén menos puntuación na Coruña (4,68) que en Ourense (4,79), o que sería lóxico, senón que en Lugo (4,76). Os pontevedreses, en xeral os máis descontentos coa clase política ou os máis rácanos valorando, non lle dan ó líder do BNG máis que un 4,49.
Ou sexa que ante as interrogantes destes días unicamente se me ocurren dúas conclusións. Unha é que canto máis te coñecen, menos te aprecian (e quizais por eso debería terse presentado a estas eleccións Carod Rovira, aproveitando que é de fóra). A outra é que a entrevistada pode reservar casa nunha colonia de exiliados que outros que coñezo están preparando en Vilanova da Cerveira se desta non vai.

(para xoves, 16 de xuño de 05)

Estas están sendo as eleccións dos secundarios, ou máis exactamente aquelas eleccións nas que os secundarios son máis importantes ca nunca. De feito, supoñíase que esta campaña ía ser de confrontación de conceptos, de ideoloxías e polo tanto de líderes, e o resto, sería a procesión dos caladiños. Pois foi ó contrario.

Metidos no que se chama ecuador da campaña, Fraga enche como pode os discursos contando a historia remota do sitio onde dá o mitin, logo recordando a súa relación persoal, habitualmente non menos remota, co lugar en cuestión e despois comparando a Galicia que coñeceu de neno coa actual. Acto seguido, coa desgana e a pouca aplicación de quen le un texto alleo de inferior altura intelectual á propia, debulla unha serie de logros ou propostas locais, segundo o PP goberne no sitio ou non. As frases propias de contido político, esgotado o filón Carod Rovira, son cada vez menos, habida conta do seu éxito. É Rajoy, que parece cada vez máis o sobriño que veu á festa e tivo que quedar a axudar a vendima toda, quen se encarga polas mañás de repartir folletos ós viandantes e de despexar balóns ante os medios de comunicación. E cando xa estaban os papeis repartidos, vai Cuiña e aparécese na súa faceta Dolores Ibarruri/Russell Crowe, decindo que prefire morrer de pé que vivir axeonllado, morrer loitando na area como os bos gladiadores que facerse vello chupando bancada.
Unha comparación atinadísima porque en efecto, os gladiadores loitaban cos seus compañeiros, mataban ós seus colegas ou morrían ás súas mans. E porque, como cucamente calou Cuiña, os bos gladiadores non morrían, retirábanse con gloria despois de ter sobrevivido a tanto mandoble. E quen di Cuiña, o Gran Caladiño, di o resto da confraría silandeira. Paco Vázquez, por exemplo, que se non larga rebenta.
Mesmo a xente que non adoita pronunciarse estase manifestando. Suso de Toro, do que evidentemente se sospeitaba con fundamento que non ía apoiar ó PP, pero que andaba en todas as línguas (nas de carne) pola súa faceta de correspondente do presidente Zapatero, escribiu sen rodeos que votaría ó Bloque, e porque lle petaba, non por obriga moral ou ética de ningún tipo. Roberto Verino apareceu, na súa faceta do verinense Roberto Mariño, polo mitin que deu Quintana na súa vila (na de Verino/Mariño, non na de Quintana). Por riba desas declaracións tremendas que fan os oradores, e que a metade deles non se atreverían a subscribir cando baixan da peana, os síntomas do que realmente se move é o que din os caladiños que están deixando de selo. O único que queda é ou era Beiras.

(para mércores, 15 de xuño de 05)

Véxome na obriga de salientar que o feito máis relevante desta campaña pasou completamente desapercibido, non soamente na atención dos electores, senón dos candidatos atentos á que lles poida saltar ós outros, e mesmo para os informadores que fan o esforzo de contar o que pasa, e dos editores e asesores que poñen o seu empeño no contrario. E eso que o tal feito non foi precisamente discreto: eran un cuadernillo de propaganda que se repartiu nos xornais e que se distinguía claramente dos das ofertas de hipermercados e ultramarinos porque na portada campaba unha mensaxe anticonsumista: “Ten sentido”.

Por se non o viron ou tiraron con el pensando que era outra cousa, era unha colección de fotos de rapazolos e rapazolas, cun excelente deseño a medias entre El País de las Tentaciones e os catálogos de Benetton, é decir, a vacuidade elevada á categoría de producto impreso. Os individuos xuvenís expresan, coa súa cara en grande e o seu pensamento en pequeno, as súas intencións de votar ó PP. Repasando (os argumentos, non as caras) as razóns veñen sendo porque non hai que discriminar ós vellos, porque están en contra de que se critique ós votantes do PP, porque os outros non dan garantías, porque teñen xente máis preparada, porque Touriño non é Zapatero, por non sei que problema cuns zapatos (“estou encantado cos meus zapatos de sempre e agora dinme que os cambie por dous do pe esquerdo, ¿que fago?” obviamente, seguir calzando dous do pé dereito), por descarte, porque Beiras non se presenta, porque prefire a empanada á butifarra, porque Touriño non lle di nada e Quintana tampouco moito, porque Fraga sempre lle caeu simpático. Curiosamente, ningún o fai invocando argumento ideolóxico ningún (“voto PP porque son conservador, ¡que pasa!”) ou nin siquera político. O máis parecido é a opinión dunha rapaza de ollos soñadores que asegura que “a mestura do nacionalismo radical con calquera cousa é mala. Mira o que pasou en Vigo. ¿Quen goberna agora? O PP” (o que non deixa de ser un argumento curioso: que un dos perigos do nacionalismo radical é que acaba gobernando o PP). E tamén hai un que non sabía do Plan Galicia, pero agora viu a luz gracias á reacción do Goberno ante a reacción de Fraga.
O asunto todo destila un claro aire de desculpa (nun caso concreto, o razonamento mesmo remata: “síntoo, pero é así”) e agacha unha contradicción evidente: o título. “Ten sentido” (por certo, o mesmo slogan precavido que empregou Moncho o de Sada nas últimas municipais) cheira a reconvención paterna, a recomendación previa ó posterior “xa cho dixen”. Revela o pensamento interno real que se tenta disfrazar co discurso propagandístico. Exactamente igual que a sandez que dixo Fraga sobre indecisos e mulleres (e que agora nega ter dito) revela o que realmente pensa cando imaxina estar facendo un canto á libertade sexual feminina. Teña sentido, Don Manuel.

( luns, 13 de xuño de 05)

Fraga pediu disculpas, nun papel, por ter comparado a reserva dos enquisados ante as enquisas coa das mulleres ante as preguntas sobre as súas actividades sexuais. Resultou ser que era un símil entre a intimidade electoral e a sexual, que algúns medios e algúns partidos sacaron de contexto.
O que os medios e os partidos non sacaron de contexto foi outro símil que puxera días antes en terras de Lemos:
“Meu pai, cando veu de Cuba, propuxéronlle ser alcalde de Villalba porque xa estaban cansados doutros caciques, e íbanlle consultar ata con quen debían casar ás fillas… que por certo non era mal sistema para asegurar matrimonios estables e que teñan descendencia…”
Naturalmente, se casas ás fillas con quen lle peta ó alcalde, como van decir logo a verdade sobre con quen e con cantos se deitan.

A contribución de Paco Vázquez á ciencia política, en concreto a máis recente sobre benegoloxía está xa a crear escola. Interrogado Mariano Rajoy onte (en pleno santuario da praza de María Pita) sobre a doctrina vazquiana, largou máis ou menos:
Estoy de acuerdo con mi amigo Paco Vázquez en que el BNG es como Batasuna, y lo que tendrían que aclarar Touriño y Vázquez en una rueda de prensa es si van a pactar con lo que ellos consideran Batasuna, y si les van a dar responsabilidades en economía o en educación, con las consecuencias que ello tendría

-¿Cree entonces que debería ilegalizarse al BNG? -inqueriu un xornalista
-¿Cómo? -mandou repetir o presidente do PP, coa vella táctica do alumno que quere ganar tempo.
-Que si debería declararse ilegal al Bloque
-Ah, no sé, pregúntenle a Paco Vázquez.

Tras das bambalinas electorais hai máis movemento que diante delas. Primeiro foi Joan Campmany, o inventor de ZP (a campaña) que foi relevado da misión PT (Presidente Touriño) pola radicalidade das súas propostas. “Gracias y adiós” viña sendo a mensaxe que puxo os pelos crechos na rúa do Pino. Agora o caído en campaña foi o realizador do PP, ¡Hugo Stuven!, o de Aplauso. ¿Diferencias co cliente no concepto coreográfico do espectáculo?

todonada. Hai máis en Fragagá

O si home si impreso (more…)

O inexplicable non se pode explicar, e ademais non hai quen o entenda, quitado en política. Por exemplo, o caso Acebes. O secretario xeral do PP está máis presente na campaña galega que JP na programación da TVG e o PP está tan encantado coa súa presencia que prefire convocar ás televisións ós seus actos, e non ós de Gallardón. Acebes é un dos Black Brothers imbuidos da misión divina de advertir ós galegos dos perigos das malas compañías e dos malos exemplos. Caer na tentación de votar a Carme Adán, aínda que sexa soamente un pouquiño, supón arder unha eternidade política catro anos – nas caldeiras do Clubque-destruye-Es-pa-ña que dirixe o que el chama Cárod Rovira. O demo Cárod é responsable de fenómenos como a deslocalización, “que quiere decir que las empresas se van, hastiadas de la incertidumbre y del mal gobierno, a otros lugares que les ofrecen seguridad”. A ver se, con tanta propaganda que lle fan disputa con Touriño o pichichi de homes do saco na liga do PP Cárod decide presentarse e explicarnos a razón de que de aquí se vaian textiles e conserveiros.

De rapaz, nunha excursión ó mosteiro de Samos, escoitelle a un frade reivindicar a obra e figura de Franco porque antes del non había nin trens nin electricidade. Aínda sendo rapaz e excursionista, o argumento soárame a falso. Agora, anos despois, sei que o era. Foi Fraga quen trouxo todos os adiantos: no canto da Galicia chea de corredoiras, menciñeiros, caldiño pola mañá e leite con castañas pola noite, agora hai maquinaria agrícola, granxas modernas, escolas e sistema sanitario, segundo dixo onte en Sarria. O peor é que, como asegundou despois en Monforte, os adiantos son perecedeiros e iranse como viñeron se Fraga non gana. O resultado é que teño unha dúbida existencial propia dun beatnik, porque estou a favor da electricidade, dos trens, da maquinaria agrícola e do sistema sanitario, pero tampouco me importaría que lles rozaran as silvas ás corredoiras, e devezo por todo o que leve castañas (no que respecta á escola, non o teño claro: a ignorancia produce estupidez, pero a educación produce universitarios, como asegura O’Rourke). Así que non me estraña as inxentes bolsas de indecisos que os demoscópicos descubren cando sondan a sociedade galega.

De todos os discursos electorais que levo escoitado (anacos grandes e pequenos de case todos) os máis paveros son os de Fraga. Non polos argumentos electorais (é decir, o argumento: como voten ós outros, vai vir Carod Rovira) senón polas morcillas que lle mete. Todas as improvisacións obedecen á memoria remota que predomina sobre a recente na xente de idade. Por exemplo, no mitin de Viveiro deleitou á concurrencia con amenidades eruditas como os dous apelidos galegos de Cervantes (Cervantes e Saavedra), ou que Isabel a Católica, “que puxo orde en Galicia” andou por aquelas terras (ou por estas, non me quedou claro). Os camiños estaban tan estragados e cheos de silvas que quedou sen fondo de armario ningún, e tivo que enviar un recado a unha criada ou dona da súa corte (perdón, Corte) que non lle podía mandar o vestido anual que lle regalaba porque quedara sen ningún (o que proba o moito que se adiantou en infraestructuras no noso país gracias ós gobernos do PP). A mención máis recente foi a Nicomedes Pastor Díaz, que foi ministro de Fomento (pero non tivo culpa ninguna do Plan Galicia, que se saiba)

Aseguran os que saben, ou ós que lle supón que saben, que a campaña decidirase nos medios audiovisuais, máis que nos escritos. Véñeno asegurando, de feito, desde que Kennedy lle ganou a Nixon en milnovecentosesenta e tantos, como se o electorado en conxunto como tal, como animal de compañía, necesitara da televisión para escoller entre aqueles dous. 40 anos despois, tal novidade chega a Galicia, e os que gobernan nas mensaxes electorais non son os ideólogos individuais, nin eses pensadores colectivos chamados think tanks, senón os consultings de marketing, os autodenominanados grupos de comunicación (as axencias de publicidade de toda a vida). Esta xente, chámese como se chame, son os que argallaron que nesta campaña se lle facilitaran ás televisións as imaxes dos mitins, que chegan por satélite ás redaccións. E as televisións, evidentemente, eternamente agradecidas polo aforro de traballo e de gasto.

O malo é que non hai nada de balde. No que se chama sinal realizada, cada un mete o que quere. Por exemplo, o PP afórralle ós espectadores os percorridos abaneantes pero decididos de Manuel Fraga camiño do micrófono. O candidato Fraga aparece sentado ou parado, e logo por milagre catódico (o que no cine chaman elipse narrativa) reaparece disposto xa no atril, igual que un santo na peana. Como se ademais de dar por sentado que o presidente presidenciable está mentalmente coma un buxo, nos quixeran demostrar que se manexa fisicamente coa prestancia de Djukic sacando o balón xogado desde a área grande. Nesta situación, pretender obter imaxes propias está tan mal visto como rexeitarlle a Don Corleone unha oferta desas que non se poden rexeitar, e os desagradecidos equipos que pretenden mirarlle os dentes a eses cabalos regalados, saen a discusión diaria para poder gravar o que queren. Tamén as imaxes que se transmiten graciosamente dos mitins socialistas están cheas de fundidos (das multitudes abandeiradas ós candidatos sorrintes) que duran unha eternidade, polo que é un traballo ímprobo dar feito unha información sen caer na estética do videoclip. A escaseza de medios da campaña nacionalista fai que nos actos do BNG os candidatos saian arrubiados, como se acabasen de almorzar a base de touciño, que queda moi étnico pero pouco electoral.
En definitiva, o barato sae caro, non soamente para os electores, senón para as propias opcións retransmitidas. Se a información electoral, ademais de pouco amena, se vai parecendo ós anuncios de coches, non lle vexo moito futuro como elemento persuasor. E tamén é malo para os medios, porque estas técnicas de subministro controlado e unidireccional da información xa se utilizaron na Guerra do Golfo. Daquela colaron. Despois a xente fiouse de internet.

Agora que caio, de Bos Aires pódolles contar algo. Por exemplo, que na vicepresidencia da República Arxentina deixan entrar como perico por su casa, sen detectores nin nada, e que tamén consideran que a un visitante gayego haino que recibir poñendo unha bandeira española, sen que a delegación do BNG tivera unha reacción alérxica tipo síndrome Carod Rovira. Ou a visita ó Centro Gallego. No exterior había un rapaz deses que sacan uns pesos repartindo folletos que entregaba uns do PP ós vellos que entraban e saían de xestionar as súas cousas. Unha señora que vendía alfajores (esa palabra xa a sabía: rosquillas) preguntoume “para que se postula ese señor” sinalando ó candidato Q. “Para presidente de Galicia”. “Pues no sé quién es, pero va a ganar, lo sé”. Supoño que se a señora tivera dotes de adiviña, non vendería alfajores na rúa, e confirmouno o presidente do Centro Gallego, Rogelio Ucha, que no seu discurso de benvida definiu ós emigrantes como “asilados económicos” (o tal Ucha debía ser de Caneda, pero de Caneda o do Compostela), e contradeciu á señora decíndolle a Quintana que “desta vez non vai ser”. Tamén vimos a habitación na que morreu Castelao, que se conserva como hai medio século (igual que outras dependencias, pero estas por motivos económicos, non sentimentais) e saímos todos cos ollos de guerra e subindo a nosa estima polo Sergas.
De Montevideo tampouco lles podo contar nada, quitado que na presidencia da República de Uruguai hai a mesma seguridade que na vicepresidencia da de Arxentina. Tamén a casualidade de que na colonia galega está un do grupo A Roda, co que a única cea uruguaia da miña vida paseina escoitando aquelo de “ó entrar en Balaídos, díxolle o sobriño ó tío”. Para que logo digan que o nacionalismo, etc.

Ignorantes ou destemidos de que o nacionalismo se cura viaxando, os de Quintana andan por Bos Aires e Montevideo, ou para ser exactos, entre o tango e a milonga. E eu canda eles no que os de protocolo chaman –como para matalos- séquito de prensa.
Viaxando, o nacionalismo non se cura. Nalgúns casos exacérbase, como no caso concreto dun colega da prensa emigrante, empeñado en sacarlle ó candidato a promesa de que non vai romper España. O candidato asegúralle que terá coidado, pero que en ningún caso nin el nin o BNG abrigan esa tentación, se non o máis modesto obxectivo de evitar que Fraga afunda Galicia. Xa saben como son estas declaracións en pre?campaña.
Despexada a incerteza aznariana do colega, taxi a fume de carozo para outro lado. Por certo, o do taxi que me toca sempre é fillo de monfortino (de Caneda, para ser exactos), ten un discurso incisivo e moi elaborado en todos os aspectos (teórico e léxico) sobre os desastres do neoliberalismo e das privatizacións. Sempre tiven a dúbida de se algunha institución ou unha axencia de intelixencia galaica non preparará descendentes de galegos para que os atopes ó chou, como que non quere a cousa. Este, o de Caneda, estaría preparado ademais para satisfacer as demandas ideolóxicas da clientela. Logo resulta que non, que son dunha mutua laboral na que todos esbardallan do neoliberalismo, teñen unha publicación gratuita, Taxi hoy, que xa leva 100 números e na que saen todos eses argumentos antineoliberais. Seino porque nos dan a todos varios exemplares, xunto con outro periódico que edita a Unión de Trabajadores de Prensa de Buenos Aires no que defenden Cuba dos ataques de Bush e Condoleezza Rice. Tamén atacan ós periodistas “obsecuentes”. Aprendo unha palabra nova (obsecuente quere decir parcial, non independente) e cóntanme unha aplicación práctica: nun xornal quixéronlle cobrar ó BNG por unha entrevista. Saco en conclusión que en todas partes cocen fabas e que o conservadurismo taxista cúrase viaxando.

Carme Adán fai tamén unha comparación entre “grande” e “pequeno” que, como pasaba en Barrio Sésamo, ilustra perfectamente as diferencias: grande é a Ponte de Rande, pequeno é a peaxe que hai que pagar para usala. Grandes son a concentración que se regalou Fraga no Monte do Gozo (¿nun Pozo?) e o desfile de uniformados con contrato temporal que se mandaron na Coruña o dúo patriótico Paco-Bono. Paco Vázquez, como sempre capaz de repicar e ir á vez na procesión, fala tamén do pequeno: se o PP perde, partirá en dous, e a río revolto, ganancia de pescadores. O PSdG podería ver de pactar co Partido Popular Verdadeiro, ou co Partido Popular das Terras Altas. Claro que daquela tamén poderían xurdir no socialismo o PSdS (Partido Socialista de Sempre) e o PSAE (Partido Sólo Alianzas Exquisitas). O BNG quedaría como sempre, como os pementos de Padrón: uns picados e outros non.

O primeiro que ten que facer o bo blogueiro (con G) é mirar ó redor e ver o panorama blog. Para comezar, nada como os clásicos, ou mellor dito todonada. Alí salientan o diario de Adán (perdoen o chiste, o de Carme Adán, cabeza de lista bloqueira, con Q, por Pontevedra). Alá vou para atoparme cunha frase desas que poderían saír en Babelia ou nos repertorios de citas interesantes: “Hoxe, que desbotamos os esencialismos e cremos na potencialidade dos “suxeitos nómadas”, tal vez a definición da identidade pase pola definición da viaxe”. Non é o pensamento habitual do BNG, quitado que entendamos que a ecuación identidade=viaxe sexa unha denuncia da pasada e presente necesidade de emigrar que teñen os galegos.
Pero ata a patronal ten unha visión máis aguda, como se pode ler no confidencial dunha web empresarial viguesa: “Desde aquí se comentó, en repetidas ocasiones, que los del Bloque son feos, feos y feas, con la fealdad como norma, en el plano individual y en conjunto. Quizás por ello, por fin conscientes de su escaso atractivo en un mundo actual proclive a valorar la estética personal, han elegido a esta Carme Adán como cabeza de lista por Pontevedra. La metamorfosis, la mejoría respecto a los demás candidatos y candidatas es muy evidente. Y seguro que le ayudará a conseguir algunos votos que no caerían en el saco del BNG con la presencia de algún otro malencarado candidato, con el inquietante aire, incluso con el desaseado aspecto de muchos de estos talibanes nacionalistas”. Ou mellor, podíase ler, porque xa retiraron o comentario. Outra mostra máis de que identidade, mesmo a identidade patronal e emprendedora, tamén necesita viaxar.