si home si

“Sabes que che digo? A nós vénnos que nindiola o do cambio climático. É o único que nos fai falta en Galicia, máis calor”, confesóuseme un taxista que me baixou do aeroporto un deses poucos días que houbo calor ó comezo do verán. A verdade é que entre a argumentación e a pinta –gafas de sol, camiseta e pantalón pirata- nunca vin a ninguén, non xa favorable, senón tan tremendamente entusiasta dun proceso de alteración do estado das cousas. E menos a un taxista, xente polo xeral firmemente partidaria da orde establecida, por moito pantalón pirata que se poñan. Isto demostra por un lado que a xente cre no que lle peta, e o Cambio Climático (CC) é o novo dogma de fe meteorolóxico, logo da existencia dos microclimas. Polo outro que, como seguramente dirán os economistas, wheater is money (é decir, o clima é diñeiro, e non soamente para os do gremio de Santiago Pemán). (more…)

Unha das mellores cousas de formar parte do presente é que están resoltos enigmas que se descoñecían no pasado. Por exemplo, sabemos por que chove, aínda que non o faga a gusto de todos. Quedan moitos misterios resolver, tipo por que razón a competencia non mellorou a programación televisiva nin fixo baixar os prezos dos servicios, pero todo se andará. Nestes días últimos, sen embargo, desveláronse arcanos de considerable importancia. Por exemplo, o de Harry Potter.

(more…)

Hai anos, un colega, Santiago Romero, e eu acometemos o labor de retratar en extenso a unha serie de personaxes que nos parecían dignos de coñecer. Foron case douscentos, uns famosos e outros bastantes menos, e en ningún caso a conversa baixou dunha tarde, e nalgún tiramos coa gravación logo de perdela (a tarde, non a gravación) porque chegamos á conclusión de que non pagaba a pena reproducila. Agora, daquela lista hai algúns ós que se lle foron os quince minutos de gloria, outros acrecentárona, e moitos fóronse co tempo (Fernando Rey, Gonzalo Torrente Ballester) e outros antes de tempo (Carlos Casares, ou os músicos Enrique Macías e Manuel Balboa). Elixio Rodríguez acábase de caer daquela relación de xentes que nos deixaron entrar nas súas vidas, e xa daquela soubemos que pagara ben a pena, porque a súa non foi calquera cousa. (more…)

Paripés sempre houbo. E a utilización dos medios de comunicación por parte de xente aguda é tan vella como a utilización da xente en xeral por parte dos medios. Pero creo que nunca con tanta cara, como evidencian os casos desa competición por determinar os monumentos de máis mérito no mundo e do derrubo da planta dun hotel madrileño a cargo de estresados anónimos (que non é unha ONG nin un colectivo de autoaxuda). (more…)

Comezou xa o éxodo, ou comezará dentro dunha horas. E se vostedes non participan directamente, están igualmente afectados porque ou lle veñen visitas, ou no traballo os que se van non deixan de proclamar que se van, de consultarlles cousas ou de pasarlle polas narices que se van, ou todo á vez. Comeza o veraneo, o fenómeno máis igualitario desde a implantación do sufraxio universal. Porque moita xente non vai de vacacións, pero si sufre as festas do barrio ou se deixa ver nas da aldea, e vai, de grado ou arrastrado, á praia, logo do traballo ou na fin de semana. (more…)

Non debe ser cómodo ser unha figura pública. Ser, ademais dunha persoa como todas, feita cos materiais privados que se dá ido xuntando, unha imaxe construída polos demais, aproveitando pezas e recambios orixinais ou inventados. Esa imaxe feita a moitas mans está moito máis exposta a crebarse con actos que todos temos cometido aínda que non esteamos orgullosos deles, como darlle unha patada a un can ou unha mala contestación a un pesado. Non debe ser doado ser Manuel Rivas. Nin siquera para el, quero dicir. Pero moito máis difícil debe ser ser Martiño Rivas, quitado que traballes de repoñedor de hipermercado ou de repartidor de pizzas. Porque é cargar con outro fardo, a maiores do propio. (more…)

Escribo isto cando aínda non remataron de todo os partidos. A chea de partidos que se celebraron onte nos 315 concellos, na maioría con resultado máis que cantado pero nalgúns con resultado cantante. No que se deu en chamar de forma grandilocuente as sete grandes cidades, saíu o que todo o mundo sabía –ou se temía- que ía pasar. Foi que si, pero se atendemos ó que foron contando e nós reproducindo, puido ser que non. E de ser que non, un extraterrestre–ese teórico marciano do que sempre botamos man retórica para explicar algo inexplicable nun entorno racional— chegaría á conclusión de que foi, polo menos na Coruña, polas diferencias sobre o galego. (more…)

Un señor que chegou a presidente do Comité Olímpico Español polos seus méritos, que non cuestiono porque os descoñezo, propuxo dotar dunha letra ó himno de España, co obxectivo de que o canten os representantes das federacións deportivas españolas nas competicións internacionais, e así eses abnegados traballadores fagan o seu ingrato labor algo máis motivados. O caso é que Mariano Rajoy, sempre ó quite dos problemas reais que afectan á sociedade española, distraída con reformas estatutarias e outros trangalladas, aferrouse á proposta como un mastín ás sobras dun churrasco. (more…)

Todo o mundo fixo xa a súa análise dos resultados das eleccións, e mesmo hai quen, como Núñez Feijoo, reanaliza de vez en cando. Así que permitan que me aproveite e faga eu a miña, que se resume en dúas verdades incontestables: Unha, que desta vez si que ganaron todos. Outra, que parece que os resultados en man valen menos que os que andaban por aí voando. (more…)

“Vota Mengano, a ti que máis che ten”, era o lema e o motivo conductor dunha miniserie de humor para noites electorais que contribuín a perpetrar hai anos. Era unha ironía, aclaro, tanto para aqueles lectores aínda non almorzados que podan conxecturar que isto sexa un ataque frontal á democracia, como para aqueles outros demasiado novos que non viviron aquela época remota na que na televisión se podían facer experimentos e innovacións, aínda que fosen con gasosa.

(more…)

Así entre nós, e sen que se enteren os meus colegas e moito menos os políticos directamente afectados, esta é a campaña máis levadeira que recordo. Quizais porque a sigo case como un cidadán máis, que a atura porque está no ambiente pero sen ter que contribuír demasiado ó rebumbio.    Mesmo parecen unhas eleccións europeas, convocadas para escoller uns equipos de goberno, sen que estea en xogo a civilización tal e como a entendemos por aquí, tal e como dicían que nos xogabamos en todas as anteriores que recordo, locais ou mundiais, nas que máis que votar parecía que había que escoller qué cable cortar, se o azul ou vermello, para que non estoupara todo e houbera que volver a inventar todo partindo da roda. (more…)

Teño un amigo politólogo que asegura que os slogans destas eleccións, todos en xeral e cada un en particular, son dos peores que recorda. Como el é o que sabe, non llo discutín, pero fágoo agora aquí, aproveitando que é un home moi ocupado que nunca debe ler isto. Aínda que hai que recoñecer que bos non son, a min non me parecen malos, e sobre todo o que son é bastante reveladores. (more…)

Traxedias e mortes hai máis incluso das que pensamos que poderiamos soportar. Algunhas, por frecuentes, como as que provoca o tráfico, nin saen nos titulares. Hai outras, paréceme, que nos afectan como sociedade, que nos implican un pouco a todos. A última desas, a morte deses tres homes no paso a nivel de Valga.

(more…)

Hai veces en que non nos entendo, non. Ós meus colegas, ou mellor dito, ós meus xefes que se encargan de decidir que é importante e que non, e poñelo en portada ou mandalo ó limbo das cousas que puideron ser noticia e non o foron (ou despois sono gracias a internet). Non entendo nin o rebumbio ese da caída da bolsa precipitado pola empresa solarteniente Astroc, nin os panexíricos a maior gloria de Boris Ieltsin, que en paz descanse. (more…)

Hoxe votan en Francia. É curioso como dos veciños, o que menos coñecemos son os seus usos políticos, da macropolítica á micropolítica, desde as frías institucións ata as acendidas paixóns ideolóxicas. Eu o primeiro, desde logo. O que eu sei do sistema político galo é ese para nós curioso costume de escoller por separado ó presidente (que é do que se trata hoxe) do goberno propiamente dito. Paréceme que ese sistema soamente se pode dar nun pais que presume de racionalidade, e igual que no caso dos Estados Unidos, que usan un método parecido, baséase na morriña da monarquía. Como se non queda claro o ganador hai unha segunda volta, o elector ten a posibilidade de votar de acordo coa ideoloxía a primeira vez e pensando no práctico na segunda. (more…)

Hoxe conmemórase o resultado das eleccións municipais máis determinantes da historia das Españas e non digo do mundo porque o mundo é moito mundo. Pero as eleccións do 12 de abril de 1931 deron paso ó primeiro intento na historia española de que fose a xente a que decidise por si mesma. Non tanto como decidir o seu futuro, porque como dixo o escritor Charles Bukowski, a democracia consiste en votar antes de obedecer, pero alomenos escoller a quen mande, en lugar de que os mandantes se escollesen entre si. Había tanta fame dun dereito que hoxe exerce pouco máis da metade da poboación que nunca un resultado tan cativo conseguiu tanto. Porque as municipais do 31 nin siquera as gañaron estrictamente as candidaturas republicanas. As listas monárquicas trunfaron nas zonas rurais, onde o que se metía nas urnas tiña un valor relativo, e o definitivo era o que se poñía nas actas. se enchían daquela maneira. Pero a sensación de que se producía o que agora se chama “cambio de ciclo” foi de tal calibre que ata Alfonso XIII se deu conta e colleu o portante e a familia. (more…)

Remata a Semana Santa, e non sei se son conscientes do feito de que en todo este tempo, que mediáticamente falando é unha eternidade, nin se rompeu España, nin a inepcia do Goberno nin a mala intención da Oposición nos fundiu na miseria nin nos precipitou nos abismos máis profundos. As posibles explicacións deste fenómeno de suspensión da realidade cotiá (que se rompe España, que ETA manda en Zapatero, etc.) son dúas que no fondo son unha: non pasou nada diso porque tampouco pasa o resto do ano e démonos conta porque a clase política tamén colleu vacacións. Cando a nosa clase dirixente deixa a aguillada de dirixir e crispar nós, cal rabaño rumiante, pacemos máis ou menos tranquilamente por onde nos presta. (more…)

Se hai algo propio da idiosincrasia do galego, é viaxar sempre cun paquete para alguén. “Vou a tal, ¿queredes algo?” é a forma de anunciarmos as viaxes. Cela contaba que, unha vez que foi a Brasil, déronlle un paquete para un que vivía algo afastado. Desde Río de Janeiro, o escritor colleu outro avión, un tren, un coche de liña, unha especie de furgoneta e desistiu cando lle dixeron que para facer a entrega tería que continuar en piragua. Era unha esaxeración, evidentemente (sobre todo se pensamos no carácter que tiña o mandadeiro), pero eu levei unha chea da latas de sardiñas e bonito a Venezuela, e un bote de mirabeles a Mozambique. Sen dúbida é esta curiosa tradición a que impulsa á nosa clase política a viaxar mundo adiante levando cousas, e non outras motivacións menos altruístas que estes días son obxecto de controversia política. (more…)

Saber que a obxectividade non existe é como unha especie de contrasinal co que os periodistas identifican ós que son do gremio. E verdades hai moitas, non tantas como xente pero si máis que relixións. Todo foi sempre bastante depende, pero contra ese relativismo extremo que tanto alarma ó papa Bieito sempre houbo algo que se chamaba criterio. Era unha virtude semellante ó sentido común, algo máis escasa e máis precisa. Agora, sen embargo, parece estar en perigo de extinción. (more…)

Canta máis información se teña e se dispoña de máis datos, mellores decisións se toman. E as institucións públicas, como teñen ferramentas bastantes para facer estudios e análises e non están guiadas por intereses particulares, escollen as opcións que favorecen a todos, e se non pode ser a todos, polo menos á maioría. Se está de acordo con esto adiántolle que non lle vai gustar o que vén. (more…)

Penso que aínda non comprendemos o duro que é o duro mundo empresarial. Como calquera outra sensación, por moito que digamos que o entendemos, que nos solidarizamos, que acompañamos no sentimento, non hai tal. O malo de ser un gran capitán da industria non é sentir o desapego das clases modestas, tradicionalmente inmersas na querencia funcionarial. Ou afrontar aqueles vellos resentimentos ideolóxicos anticapitalistas, que xa se encargan de ridiculizar nos seus discursos os que os defendían cando eles eran novos. Non, o malo é gobernar o temón dunha grande nave e estar ó que sopren os ventos da política. (more…)

Hai casos nos que, como lle pasaba ó Castroforte del Baralla de Torrente Ballester, o ánimo xeral se suspende e levita por riba da realidade. Aínda que sintamos distinto, todos dicimos o mesmo. Casos como, por exemplo, o desa pobre rapaza dunha aldea de Friol morta en Afganistán. Idoia en Herat parece o título dunha traxedia grega, e todos os elementos fan que en efecto, sexa unha traxedia. Desde o fado fatal da súa vocación militar desde nena, ata o plus de dor para a familia que debe ser que fose filla única. Pero a traxedia persoal, grega ou de Friol, non pode ocultar dúas realidades sobre as que non deberiamos levitar, senón ter ben presentes, por incómodas ou inoportunas que sexan. (more…)

Comezou o xuízo do 11-M. Se a cousa non tivese un trasfondo tráxico que ten e me puidese encargar de quitarlle ferro ó tema, porque xa hai xente abondo disposta a aumentarllo, salientaría a desgracia de que coincida no tempo co Antroido, e no espacio con ARCO, a feira madrileña da arte contemporánea. Se puidese etc., apuntaría o peor que lle pode pasar a ese xuízo é que as coincidencias se convertan en semellanzas, porque nesta época poden pasar por antroidadas cousas que non o son. (more…)

Teñen razón os que aseguran que nunca tal pasou como as que están pasando, e que todo pode acabar moi mal, por moitas razóns, pero sobre todo por como está a xustiza. Falo do auto ese dun maxistrado canario que suspendeu cautelarmente –e decir, por si ascaso- a celebración do carnaval de Santa Cruz de Tenerife, estimando o recurso de sete asociacións de veciños e dalgúns particulares, fartas e fartos do ruído que se monta. (more…)

En momentos coma este é cando lamento as considerables carencias da miña formación, o tempo lamentablemente perdido en actividades escasamente productivas e non ter endereitado a tempo certos defectos de carácter. Se soubera algo de economía, me tivera dado polas lecturas esotéricas ou conspiranoicas tipo Tom Clancy ou Dan Brown, e tivera forza de vontade, en vez de estar aquí facendo chistes a análises de patacón, estaríame aplicando a construír un novelón de éxito seguro, deses entre a ficción e o reportaxe. Desafortunadamente, a causa destas eivas, a cabeza soamente me dá para o título: O código Da Sepi. (more…)

Pódolles asegurar, sen quedar mal comigo mesmo, que pasei media vida profesional tentando que algún experto me confirmara que había indicios de cambio climático. Non é que fose unha teima diaria, pero si que, en canto se me puña a tiro alguén do sector meteorolóxico, aguilloábao con saña ou imploráballe sen pudor, dependendo do día, para que me recoñecese que o tempo de agora xa non era como o de antes. Nada. Como moito, unha vez, un admitiu case de mala gana ou por piedade que si, que chover chovía o mesmo que choveu sempre, pero quizais o que pasaba é que agora chovía máis ben de noite e por iso tiñamos a idea de que chovía menos. (more…)

Un espido, con epicentro en Arcade, sacude o mundo. A favor conxúranse as plumas máis sensibles e en contra maniféstanse os espíritos máis descridos. Facía tempo que teorías como esa na que interveñen dúas carretas como elemento comparativo non suscitaban tanta polémica social. É reconfortante comprobar a vitalidade da idiosincrasia galega na faceta de suscitar grandes debates sobre cuestións de fondo e esencia. (more…)

Imaxino, non sei por que razón, que os asistentes ós momentos históricos, sexan protagonistas ou espectadores, non son nunca totalmente conscientes da importancia do asunto. Falo dos momentos máis ou menos históricos, non dos partidos/vodas/ do século que se producen con periodicidade semestral ou dos acontecementos do ano que se repiten puntualmente cada quince días, tres semanas máximo. Eu, sen embargo fun este xoves cubrir informativamente (é decir, a ver se pasaba algo, e logo, pasara ou non, contalo) a Conferencia de Presidentes autonómicos, sen máis expectativas que a de non mancarme, e foi como se levara un golpe na cabeza: descubrín a verdadeira esencia de por que a clase política é como é. Ou, para ser máis exactos, revelóuseme o mecanismo polo que algúns políticos se van convertendo no estereotipo que temos de como son os políticos. (more…)

Como están lendo isto, vostedes estarán tranquilos e felices, na casa ou fóra, almorzando ou tomando unha caña, ou sentados nun banco, mentres ó seu redor nenos non menos felices, propios ou alleos, andan dun lado para outro carrexando xoguetes ou deixándose carrexar por eles. É esa estampa dun mundo idílico, aínda que sexa soamente un chisco, coa que empezaban as películas de David Lynch. Eu estou agora preparándome para o que viña logo nesas mesmas películas: un pesadelo, unha sobredose de horror cotián. (more…)

Por estas datas, todos os medios de comunicación se poñen a facer un repaso do ano. Os temas máis decisivos, as crónicas máis incisivas, as reportaxes máis descritivas, as imaxes máis impactantes, os vídeos máis rechamantes e os sons máis suxerentes destes doce meses. É xa unha tradición compilatoria que supoño que naceu –e no caso concreto desta columna é por esa razón – para dar enchido neste época de escaseza de noticias. Para poder entrefrebar algo de información entre tanta publicidade, ou quizais pola mesma estratexia comercial das discográficas de vender en cd o material que antes nos colocaran en vinilo: para colocar dúas veces un material xa amortizado. (more…)

Cando a clase política – ou incluso a tropa periodística- se pon moderna e pragmática, adoita sentenciar que os símbolos teñen a súa importancia, pero secundaria e sempre que non sexan obstáculo ós asuntos realmente serios. Non deixa de ser unha contradicción, porque se hai xente instalada no simbólico son os políticos, que se dan por definidos por elementos tan simples como un color (azul, vermello, negro) un logotipo ou unha posición espacial (dereita, centro, esquerda). Pero a demostración palpable de que os símbolos teñen importancia, ou máis ben de que llela dan, témola ben presente estes días. (more…)

Nunca os periodistas – ou as empresas de comunicación- estaremos agradecidos bastante á clase política. Non polo que vostedes pensan, senón polo moito que nos axudan no ímprobo labor de encher papel (e quen di papel, di tempo noutros casos) para poder cobrar un euro porun xornal sen que se nos caia a cara de vergonza. (more…)

“Hola amiguis, ¿cómo está tu familia? espero que muy bien, nosotros todos de maravilla, mi mamá, mi papá y mis hermanos afortunadamente muy bien. Fíjate que necesito tu ayuda, hay una página que ofrece el Neo en mensualidades, pero no se muy bien cómo adquirirlo, sabes que no soy muy hábil con el internet. ¿le das un ojo y me explicas por favor? http://www.XXXXX/neo Gracias y espero tu respuesta. Alejandra Campos”. Con este entenrecedor email, quen (ou que) queira que sexa que se agacha baixo o nome da sra. Campos tenta que vaiamos a unha páxina web na que posiblemente nos sacarán os untos. Con parecida sintaxe similar á do castelán, cheganme tamén mensaxes supostamente de entidades bancarias nas que non teño un peso, encarecéndome que vaia á tal páxina para amañar uns problemas indeterminados nas contas correntes das que non dispoño. (more…)

 Unha pantasma máis percorre Europa. Logo da gripe aviaria (¿que sería dela?) ou as medidas de seguridade nos aeroportos, agora é o momento do polonio 210. O tal polonio é esa substancia que serviu para pechar bocas incómodas (e de paso o resto dos órganos dos incomodadores) para determinados altos intereses rusos, e que agora parece que se descubriu que anda ciscada por medio Londres, de momento e ata que se investigue se a cousa queda aí ou medio continente está afectado.

Desde logo, que mundos tan diferentes e que concepcións da vida tan distintas se dan en lugares tan próximos e co mesmo cuberto político administrativo. Refírome a que visións tan distintas hai en Madrid e aquí de aspectos esenciais do ser humano como a lealdade, a coherencia e que prezo estamos dispostos a pagar, ou a poñernos a nós, para conseguir o que queremos. Todo isto, a conto da biografía autorizada de Esperanza Aguirre.

Unha cousa non quita a outra

Pasaron catro anos, que non é nada, e a impresión que teño é que moitos terían que facer un esforzo de memoria se lle fixeran esa pregunta e medias entre a efeméride e o interrogatorio policial: ¿onde estaba Vd. o día…? Eu teño a vantaxe de, sen saír do ordenador e sen entrar sequera en internet, recordar que a estas horas os de Muxía, en lugar de mirar o periódico estaban a ver, asombrados, o mar negro. Era sábado e ó día seguinte nunca tanta xente se xuntou aló, quitado para a Virxe da Barca. Pero tíveno que mirar.

Michael Moore, ese gordo da gorra que fai uns documentais tan sarcásticos, mandoume antonte un email (a min e a todos os que se apunten na súa páxina web) especificando cinco razóns para votar nas eleccións á Cámara de Representantes dos EEUU. Cinco que se resumían nunha: este é un referéndum sobre Bush. “Non importa quen é este ou aquel candidato. Vd sabe que son todos máis ou menos iguais, uns mellores ca outros, pero… por favor: son quen son. Para votar a favor da guerra, vote polos republicanos, para votar contra a guerra, vote ós demócratas”. Foi lelo –como puiden, que estaba en inglés- e sacar a conclusión de que deberiamos importar algúns usos electorais USA.

Rick Santorum (sic), candidato republicano ultraconservador , and family, na rolda de prensa da noite electoral no que parece ser o seu cuartel xeral-igrexa particular. (Vía escolar.net)

Imaxino que tamén vostedes verían antonte nenos disfrazados de bruxos, meigas e asimilados. É curioso o que pasou coas tradicións. Por un lado, pasaron de ser un atraso a un adianto. Por outro, convertéronse en móbiles e intercambiables, en contra do que parecía a súa esencia. A maiores, aquí todas esas mudanzas nos pillan co pé cambiado. (more…)